BệnhThận - Tiết niệu
Trang trước
Tìm hiểu về máy tán sỏi

Sự ra đời của máy tán sỏi là một trong những bước ngoặc lớn của lịch sử điều trị sỏi niệu. Trước giai đoạn này, những hòn sỏi nhỏ không thể tống ra bằng đường tự nhiên thường được giải quyết bằng các phương pháp gắp, lôi, tán bằng kềm.

Tuy nhiên, các phương pháp này hay đi kèm theo những biến chứng trên niệu đạo do các dụng cụ hay chính bản thân các gai sắc nhọn của hòn sỏi hoặc các mảnh vỡ của nó. Vì thế mà nhiều bác sĩ đã chọn phương pháp mổ hơn là các thủ thuật niệu khoa.

 

Ý tưởng thiên tài về khả năng làm vỡ hòn sỏi bằng sóng chấn động là do một người Liên xô nghĩ ra năm 1955. Có lẽ trên quê hương của những danh ca Opera này, người ta đã nhiều lần chứng kiến có những ca sĩ làm rung động, thậm chí làm vỡ những cửa kính, những dàn đèn chùm, những ly thủy tinh chỉ bằng giọng hát của họ. Nguyên lý của máy tán sỏi cũng chỉ đơn giản như vậy: một vật thể cứng, khi bị dao động với một tần số nhất định, một cường độ tới ngưỡng thì có khả năng vỡ ra khi sức căng bề mặt do dao động tạo ra vượt quá sức kết dinh của vật chất đó. Vấn đề còn lại là do các nhà kỹ thuật thay đổi và quyết định.


Máy tán sỏi URAT của Liên xô là một phương tiện tán sỏi TRONG bọng đái. Qua dụng cụ nội soi, một cặp điện cực đồng tâm được đưa vào và tiếp cận hòn sỏi. Khi truyền vào một xung điện, một tia lửa điện sẽ phát ra và hình thành sóng lan trong nước. Dao động này sẽ truyền vào hòn sỏi và làm vỡ sỏi. Có lẽ các bạn lo ngại vì sóng cũng sẽ truyền theo nước tiểu và làm vỡ các cơ quan khác, xin yên tâm vì loại sóng này có cường độ giảm rất nhanh theo cấp số nhân khi khoảng cách tăng theo cấp số cộng. Vì vậy mà các nhà niệu học phải đưa điện cực cách hòn sỏi khoảng 1 - 2 mm và "tỉa" dần hòn sỏi . Sau đó, các mảnh vụn sẽ được súc ra theo niệu đạo. Loại máy này hiện còn sót lại trong một số cơ sở niệu học của Việt Nam như BV Việt Đức Hà nội, BV Việt Tiệp Hải phòng, BV Bình dân TP Hồ chí Minh, và nhất là các Quân y viện, nhưng từ khá lâu đã không sử dụng nữa vì các điện cực đã mòn hết không được tiếp liệu nữa.

 

Trong khoảng 10 năm trời, máy tán sỏi URAT không tiến thêm được bước tiến nào thì một hãng Hàng không của Cộng hoà Liên Bang Đức phát triển nó thành một loại máy hiện đại hơn nhiều. Loại máy tán sỏi thế hệ thứ hai đặt cặp điện cực BÊN NGOàI cơ thể bệnh nhân. Người bệnh được ngâm và cố định trong một bồn tắm. Nước trong bồn đóng vai trò dẫn chấn động vào cơ thể của bệnh nhân. Vị trí của hòn sỏi được xác định trong không gian ba chiều bằng hai máy soi X quang. Vì nếu để chấn động lan truyền tự do trong nước thì cường độ sẽ không đủ vỡ sỏi và các cơ quan khác cũng sẽ bị chấn động lây,  cặp điện cực sẽ được đặt trong một hệ thống phản chiếu sóng hình parabol. Khoảng cách từ điện cực đến tiêu cự của Parabol được tính toán sao cho sóng, sau khi phản chiếu, sẽ hội tụ vào đúng điểm mà hai máy X quang nói trên xác định. Trải qua bao cuộc thử nghiệm trên vật và người tình nguyện, máy tán sỏi ngoài cơ thể hiệu DORNIER ra đời.

 

Ngày 20 tháng 2 năm 1980 đã thay đổi gần như toàn bộ quan niệm và chiến thuật điều trị sỏi của Y khoa khi điều trị thành công trường hợp đầu tiên bằng máy tán sỏi.


Khi các hãng sản xuất của Âu châu đua nhau ra đời, sự cạnh tranh đã khiến người ta tìm ra thêm cái mới để phục vụ bệnh nhân. Máy tán sỏi thế hệ thứ ba hình thành trong giai đoạn đó. Nhận thấy rằng trong cả một bồn nước, chỉ có phần nước hình chóp cho sóng đi qua mới là hữu dụng. Hãng Donier đã "khoanh" vùng nước ấy và đặt trong một hình chóp cụt. Phần đáy để đặt điện cực, phần đỉnh được bọc bằng một lớp cao su Latex cho phép sóng xung đi qua dễ dàng. Bệnh nhân nay không phải nằm trong bồn nước nữa mà chỉ nằm trên một bàn có lỗ hổng phía dưới. Màng latex sẽ áp chặt vào lưng hay bụng bệnh nhân và bác sĩ bắt đầu tán sỏi.

 

Cùng cạnh tranh với loại máy thế hệ ba nói trên, một loại máy tán sỏi có nguyên tắc phát sóng khác cũng ra đời trong thập niên 80. Nếu các loại máy nói trên dùng nguyên tắc tia lữa điện (SPARK GAP SYSTEM) để phát xung thì loại máy này dùng nguyên tắc đơn vị động điện (PIEZOELECTRIC SYSTEM) để tạo sóng. Ba trăm (thay vì một hoặc hai) đơn vị phóng xung siêu âm với tần số 400.000 chu kỳ một giây được bố trí trên một lòng chảo để sóng siêu âm có thể hội tụ vào một điểm. Đến giữa thập niên 90, một thế hệ máy mới được chế tạo bằng cách dùng nguồn phát sóng xung kiểu điện từ trường. Quá trình tạo sóng xung dựa trên việc áp một xung điện vào một ống điện từ trường xoắn được gắn trong lòng một ống hình trụ chứa đầy nước. Từ trường được tạo ra sẽ làm cho màng kim loại gắn sát nó dao động liên tục tạo ra sóng xung, sau đó một thấu kính âm hội tụ sóng này tại tiêu điểm được tính toán sẵn.

 

Nói chung, tuy có nhiều loại khác nhau, các máy tán sỏi ngoài cơ thể đều phải có các thành phần sau:

1-Định vị sỏi: có thể bằng X quang, Siêu âm, hoặc cả hai

2-Máy phát xung để tạo năng lượng gốc

3-Nguồn phát xung để biến năng lượng gốc thành sóng xung với cường độ và tần số có thể kiểm soát được để sử dụng tán sỏi: cặp điện cực, áp sứ điện, cuộn từ

4-Phương thức tập trung sóng để chỉ có tại tiêu điểm, sỏi vỡ và cách thành phần khác của cơ thể thì ít bị ảnh hưởng nhất như kiểu dùng kính lúp hội tụ ánh sáng mặt trời để đốt: gương parabol, lòng chảo hoặc thấu kính âm

5-Bộ phận dẫn truyền sóng âm: Bồn nước, chậu nước, màng latex

 

Chỉ định tán sỏi ngoài cơ thể thường dành cho: Sỏi thận nhỏ hơn 25 mm và sỏi niệu quản đoạn trên

Điều kiện cần cho tán sỏi là:

- Không có bế tắc đường tiểu để cho sỏi vụn có thể thoát ra

- Nhiễm trùng niệu phải được điều trị ổn định

- Không dành cho phụ nữ có thai

- Không dành cho trẻ quá nhỏ

           

Kết quả tán sỏi ngoài cơ thể tại bệnh viện Bình dân sau 10 năm như sau:

Tán 1 lần: 71%, Tán 2 lần: 16%, Tán 3 lần: 7%, Tán hơn 3 lần: 6%, Bình quân mỗi bệnh nhân tán 1,4 lần

 

Hiệu quả:

Tốt: 71, 19%; Khá: 4, 52%; Trung bình: 11, 66%; Thất bại: 2, 64%




[ 08/04/2009 ]
CHIA SẺ Ý KIẾN
Họ và Tên *
Thảo luận *
Mã an toàn *
Các tin khác cùng chủ đề
Nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính ở bệnh nhân vẩy nến [ 22/10/2013 ]
Sỏi mật [ 03/09/2013 ]
Tầm soát đái tháo đường [ 01/04/2013 ]
Bệnh lý bẩm sinh thận nước [ 05/06/2012 ]
Hôn mê nhiễm toan xêtôn [ 14/05/2012 ]
Điều trị tiểu không kiểm soát [ 05/04/2012 ]
Đái tháo đường và biến chứng mắt [ 02/04/2012 ]
Sỏi thận – tiết niệu, chẩn đoán và điều trị [ 23/03/2012 ]
Nguyên nhân gây sỏi thận – tiết niệu [ 22/03/2012 ]
Tiểu không kiểm soát [ 09/03/2012 ]
Suy thận cấp [ 07/03/2012 ]
Tiểu đường ở phụ nữ [ 20/12/2011 ]
Đái máu [ 25/11/2011 ]
Sỏi thận thường “đồng hành” cùng sỏi mật [ 28/10/2011 ]
Tại sao gan bị nhiễm mỡ [ 04/10/2011 ]
Rối loạn cương trong bệnh tiểu đường [ 27/09/2011 ]
Tiểu buốt, tiểu ra máu ở phụ nữ [ 15/07/2011 ]
Hội chứng thận hư [ 04/07/2011 ]
Tiểu máu [ 10/06/2011 ]
Bạn biết gì về bệnh đái tháo đường? [ 25/05/2011 ]
Xem trang:  «« «  1 2  » »» 

Facebook Google Twitter BookmarkIn trangQuay lạiĐầu trang

Xem theo ngày : 
[DD / MM / YYYY]